Làm thế nào để cân màu màn hình một cách chính xác nhất?

Cân màu màn hình có vô số cách, từ cách miễn phí là dùng mắt cho đến dùng những thiết bị chuyên dụng phục vụ cho những nhu cầu cao và đặc thù hơn. Nhưng mỗi cách đều có ưu và nhược điểm riêng, vậy nên chọn cách nào để cân màu màn hình thật chuẩn?

Cân màn hình bằng mắt

Đây là cách dùng những tài nguyên có sẵn để cân chỉnh theo hướng dẫn, phần nào giúp màn hình bạn đỡ sai lệch màu hơn. Trong hệ điều hành Windows và macOS đều có cài sẵn phần mềm giúp bạn tinh chỉnh màn hình như độ sáng, độ tương phản, gamma, độ cân bằng ba màu sắc đỏ (Red), xanh lá (Green) và xanh dương (Blue) nhanh chóng với mắt bạn là cảm biến để nhận xét xem mọi thứ đã ổn chưa theo hướng dẫn trên hệ điều hành.

cân-chỉnh-bằng-mắt

Ngoài ra cũng có một số phần mềm bên thứ 3 để cân chỉnh màn hình như Photo Friday, W4zt Screen Color Test, The Lagom LCD Monitor Test Pages, Calibrize 2.0,… các phần mềm online và offline này cũng tương tự như phần mềm có sẵn trong hệ điều hành nhưng bổ sung thêm một số bài test cũng như hướng dẫn dễ hiểu, chi tiết hay đúng ý người sử dụng hơn.

Các-phần-mềm-cân-chỉnh-màn-hình

Tất nhiên ưu điểm của cách này là miễn phí và luôn như vậy bởi sử dụng tài nguyên có sẵn là mắt bạn và menu điều chỉnh màn hình nhưng nhược điểm là phụ thuộc vào mắt của bạn. Do mắt có khả năng thích ứng cực tốt với môi trường, việc thường xuyên sử dụng một màn hình lệch màu sẽ khiến khả năng cảm nhận màu sắc của bạn bị lệch theo chiếc màn hình đó.


Bạn hoàn toàn có thể thử kiểm chứng điều này bằng cách sử dụng một màn hình màn hình lâu năm hoặc đơn giản là chọn nhiệt độ màu không đúng. Sau một khoảng thời gian sử dụng, bạn sẽ nhìn thấy hình ảnh trên màn hình không còn lệch nhiều như lúc đầu nữa vì mắt bạn đã thích ứng nhưng khi nhìn xung quanh thì mới giật mình nhận ra tất cả đều bao phủ màu xanh hoặc đỏ tùy thuộc vào hướng lệch của màn hình.


Tóm lại ưu và nhược điểm:

Ưu:

  • Sử dụng tài nguyên có sẵn và luôn miễn phí.

Nhược:

  • Phụ thuộc vào tình trạng của mắt.

  • Không đủ độ tin cậy trong môi trường chuyên nghiệp.

Download profile đã cân màu trên mạng

Bạn có thể download profile cân màu cho model màn hình của bạn mà những người dùng khác đã cân chỉnh để sử dụng. Một số trang web nổi tiếng về chia sẻ profile trên mạng như TFT Central cho phép bạn download rất nhiều profile cân màu màn hình khác nhau với thông số độ sáng, gamma và các giá trị RGB mà bạn mong muốn. Những profile này được cân bằng nhiều thiết bị cân chỉnh màu sắc khác nhau, ví dụ như Spyder của Datacolor. Tất cả những gì bạn cần là down về và nạp vào máy để chạy mà thôi.

TFT-central

Nhưng không ai cho không thứ gì, việc dọn sẵn các profile cho bạn xơi không ngon ăn như bạn nghĩ. Bạn cần phải test qua rất nhiều profile khác nhau được tạo bởi nhiều người dùng để tìm được một profile đúng nhất với nhu cầu sử dụng của bạn.

Hơn nữa, màn hình luôn ngả màu theo thời gian. Một màn hình sử dụng 3 năm sẽ khác rất nhiều so với lúc mới mua. Đương nhiên với khả năng thích nghi của mắt thì trong 3 năm này mắt bạn cũng đã lệch từ từ theo độ lệch của màn hình rồi nên bạn chỉ nhận thấy điều này khi so sánh với một màn hình khác. 


Điều này đặt ra một câu hỏi: Làm thế nào bạn biết được profile chia sẻ trên mạng đã được cân trên một màn hình có tuổi thọ giống như màn hình mình đang sử dụng?

Sẽ thật tuyệt vời nếu các nhà sản xuất màn hình cung cấp sẵn profile cho mỗi tháng. Nhưng sự thật là không nhà sản xuất nào làm thế vì họ hiểu mỗi màn hình cho dù cùng model thì khi xuất xưởng đều có màu sắc khác nhau và khi sử dụng cũng “xuống cấp” theo một cách khác nhau.

Cân-màu-màn-hình-profile

Tóm lại ưu điểm và nhược điểm:

Ưu điểm:

  • Chính xác hơn cân bằng mắt.

  • Mì ăn liền và luôn miễn phí.

Nhược điểm:

  • Cần phải tìm đúng profile theo nhu cầu.

  • Không thể cân chỉnh dựa vào tình trạng màn hình của bạn.

Profile được cân tại cửa hàng bạn mua màn hình

Có một số cửa hàng cân sẵn màn hình khi mua và chép profile đó cho bạn để về nhà sử dụng. Khi xuất vào máy tính, bạn dễ dàng nhận thấy màu sắc trở nên đẹp và trung thực hơn hẳn. Sau đó bạn có thể an tâm mang về nhà sử dụng.


Điều này chỉ đúng khi công việc của bạn không phụ thuộc vào độ chính xác của màu sắc. Mọi chuyện sẽ trở nên rất tồi tệ nếu túi tiền của bạn phụ thuộc vào độ chính xác của màu sắc.


Như đã đề cập bên trên, tất cả màn hình đều bị ngả màu theo thời gian. Sau một thời gian sử dụng, màn hình bị ngả màu thì bạn phải làm thế nào? Mang màn hình đến cửa hàng nhờ cân lại hay mua màn hình mới? Bạn nghĩ cửa hàng bán màn hình sẽ khuyên bạn nên cân lại hay mua mới? Ngoài ra thì việc mang đi mang về một chiếc màn hình cồng kềnh, đắt tiền luôn là điều mà ai cũng ngán ngẩm.

Cân-màn-hình-bằng-spyder

Tiếp theo là màu sắc và độ sáng của môi trường. Như bạn đã biết, ánh sáng ở cửa hàng và ánh sáng ở nhà bạn là khác nhau nên bạn cũng sẽ cảm nhận màu sắc khác nhau. Đó cũng là lý do các thiết bị chuyên nghiệp như SpyderX đều được trang bị một bộ cảm biến ánh sáng môi trường và có tính năng thay đổi màu sắc màn hình khi ánh sáng phòng thay đổi.


Vậy tóm lại ưu và nhược điểm:

Ưu điểm: 

  • Profile cân màu đúng với tình trạng màn hình của bạn.

  • Đúng với nhu cầu sử dụng.

  • Dễ dàng chọn thiết bị cân màu chính xác.

Nhược điểm:

  • Không thể chủ động cân chỉnh khi thay đổi nhu cầu.

  • Không thể cân chỉnh màn hình theo tuổi thọ.

  • Rủi ro cao nếu phải mang đi mang về màn hình.

  • Tốn thời gian.

Cân chỉnh bằng thiết bị cân màu chuyên nghiệp

Đây là cách nhanh nhất, chính xác nhất và dễ nhất để cân màu màn hình. Bạn chỉ cần chọn đúng loại màn hình, đúng giá trị gamma, white point mà công việc yêu cầu là xong. Việc cân chỉnh diễn ra tự động và máy sẽ đề nghị độ sáng phù hợp nhất cho màn hình của bạn dựa vào điều kiện ánh sáng trong phòng của bạn.

Ngoài ra cách sử dụng thiết bị chuyên dụng như SpyderX cũng giúp giải quyết tất cả nhược điểm của những cách trên như phụ thuộc vào mắt người, phụ thuộc vào cộng đồng, độ may mắn… cũng như chủ động trong việc cân chỉnh định kỳ giúp màn hình “giữ vững phong độ”.

cân-màu-màn-hình-spyderX

Nói rõ thêm một chút về việc vì sao màn hình cần cân chỉnh định kỳ nhé. Khi hoạt động, đèn nền chiếu sáng và panel hiển thị luôn sinh ra một lượng nhiệt nhất định, lượng nhiệt này làm suy giảm tuổi thọ hai linh kiện này dẫn đến sự sai lệch về mặt hiển thị sẽ được biểu hiện trên màn hình. Nhưng một lần nữa, mắt người rất thần kỳ, chúng thích nghi và điều chỉnh mỗi ngày khiến bạn không nhận ra, cho đến lúc in ảnh thành phẩm khác với hiển thị trên màn hình thì đã muộn. Do đó, việc bạn cân chỉnh màn hình lại định kỳ ngoài giúp “giữ phong độ” cho màn hình của mình thì còn giúp giữ cho mắt bạn nhạy cảm với màu sắc hơn, thứ vốn rất cần thiết cho những designer hay nhiếp ảnh gia thường xuyên làm việc với màu sắc. Đặc biệt SpyderX Elite còn có tính năng cân chỉnh tăng cường theo thang sắc độ xám. Điều này đặc biệt hữu ích với những bạn hay làm việc trên thang màu này như in ấn đen trắng hay chỉnh sửa ảnh đen trắng.

Cân-màu-màn-hình-spyderx

Một điểm lợi thế nữa khi bạn sở hữu thiết bị mới đó là tính năng tự động điều chỉnh độ sáng theo môi trường sử dụng. Như mình đã nói, ánh sáng của môi trường ảnh hưởng đến độ sai lệch màu sắc của màn hình và bạn cần điều chỉnh độ sáng của màn hình cho phù hợp với môi trường. Vậy dựa theo tiêu chuẩn nào để chỉnh? Bằng mắt? Chắc chắn không! Như mình cũng đã nói: mắt người rất thần kỳ. Khi màn hình quá sáng và gây chói, mắt người tự điều tiết để giảm bớt độ sáng mà bạn có thể nhìn thấy cũng như tăng độ sáng lên khi mọi thứ xung quanh quá tối. Vậy nên sử dụng cảm biến ánh sáng tích hợp sẵn trên SpyderX Pro và SpyderX Elite chưa bao giờ là thừa. Máy đo sẽ liên tục đo ánh sáng trong phòng bạn mỗi 15 phút để xác định bạn cần độ sáng như thế nào để điều chỉnh màn hình cho phù hợp mà không cần cân màn hình lại.


Nhược điểm chắc chỉ có một nên mình gom trong bản tóm tắt luôn:

Ưu điểm:

  • Cân màn hình nhanh, chính xác, dễ làm tại nhà.

  • Màn hình được cân chỉnh theo ánh sáng tại nơi bạn làm việc, đảm bảo độ chính xác cao nhất có thể.

  • Chủ động trong việc tái cân chỉnh, giúp duy trì cảm quan màu sắc của bạn và khả năng hiển thị của màn hình luôn ở mức tốt.

  • Chủ động thay đổi thông số cân chỉnh khi nhu cầu sử dụng thay đổi.

  • Có thể hỏi nơi bán cách cân màu, các thông số v.v… (chỉ áp dụng khi mua hàng chính hãng)

Nhược điểm:

  • Chi phí đầu tư thiết bị ban đầu tương đối cao.


Trên đây mình đã tổng hợp hết cho các bạn những phương pháp cân chỉnh màn hình mà mình đã từng thử qua cũng như độ hiệu quả của chúng. Trong các phương pháp này thì mình thì vẫn tin vào SpyderX hơn. Tuy chúng lạnh lùng nhưng hiệu quả hơn đôi mắt vốn đầy cảm tính nay đây mai đó và trên hết, hãy dành sự tôn trọng nhất định cho đôi mắt của bạn – thứ bạn chỉ nhận được một lần trong đời. Đừng bắt đôi mắt bạn phải lệch màu cùng với chiếc màn hình.